پرش به: ناوبری, جستجو

تاریخچه زمین

تاریخچه زمین

پاییز ۱۳۸۹ پروژه‌ای در مرکز تحقیقات مخابرات ایران با عنوان مدل مفهومی سیستم عامل شروع به فعالیت کرد، هدف این پروژه شناسایی و تعریف پروژه‌های کاربردی مطابق با نیاز کشور در حوزه سیستم عامل بود، از جمله نتایج پروژه فوق تمرکز بر بخش سیستم‌عامل سرور‌ها بجای سیستم‌عامل‌های کاربران و همچنین بکارگیری نرم‌افزار‌های متن‌باز بود.

پروژه زمین با هدف پوشش نیاز بخش سیستم‌عامل سرور کشور از بهار ۹۰ با همکاری مرکز تحقیقات مخابرات ایران، شرکت پارس پویش‌فناور و سازمان فناوری اطلاعات شروع به فعالیت کرد. اولین رونمایی رسمی از اولین نسخه زمین ۱٫۰٫۰ در بهار ۹۱ توسط وزارت وقت ارتباطات و فناوری اطلاعات صورت گرفت، سال ۹۱ سال پر فراز و نشیبی برای زمین بود و بارها معماری زمین با توجه به نیامندی بازار و روند رشد تکنولوژی تغییر کرد، نهایتاً خط تولید زمین و محصول «زیرساخت مجازی‌سازی سرور‌ زمین» که امروز توسعه داده‌ می‌شود ماحصل محصول معماری تدوین از آن زمین می‌باشد.

پروژه فوق که تحت عنوان زمین ۱ در بین همکاران این پروژه شناخته می‌شود پس از ارائه ۱۱ نسخه محصول زمین و راه‌اندازی نسخه‌اولیه‌ی خط تولید در تابستان ۹۲ به پایان رسیده و نگهداری، توسعه و پشتیانی زمین به تیم مرکز تحقیقات مخابرات ایران منتقل شد.

پاییز ۹۲ فراخوانی از سوی مرکز تحقیقات مخابرات ایران مبنی بر شناسایی مجموعه‌های همکار با پروژه زمین منتشر شد که پیرو آن شرکت‌های متعددی شناسایی و جلساتی با ایشان جهت مشخص شدن نوع همکاری با ایشان برگزار شد، همزمان با توجه به ماهیت محصولی بودن زمین توسعه ‌و نگهداری در مرکز تحقیقات مخابرات ایران ادامه پیدا کرد تا در بهار ۹۳ پروژه‌ی زمین ۲ با هدف تشکیل آزمایشگاه تحقیقاتی سیستم‌عامل، نگهداری و توسعه محصول متن‌باز زمین و تعامل با شرکت‌های تجاری همکار زمین شروع به فعالیت دوباره کرد.

فلسفه زمین

چرا متن باز

برای رسیدن به یک سیستم‌عامل بومی در حالت کلی چهار راه حل، قابل تصور است که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت. از میان این چهار روش تنها راه عملی، تولید داخلی سیستم‌عامل با کمک نرم‌افزارهای آزاد می‌باشد.

  • تولید صد در صد داخلی از صفر
  • بومی‌سازی توسط تولید کنندۀ اصلی
  • بومی‌سازی با یک نرم‌افزار افزودنی
  • تولید داخلی با کمک نرم‌افزارهای آزاد
 تنها راهی که در مورد سیستم عامل بومی عملی به نظر می‌رسد گزینۀ تولید داخلی بر اساس نرم‌افزارهای آزاد بین‌المللی است. ارزش افزوده واقعی سیستم‌عامل بومی، فعالیت‌هایی است که برای پاسخ به نیازهای بومی انجام می‌شوند. بنابراین تولید سیستم عامل بومی به معنی دوباره‌کاری و اختراع مجدد چرخ نیست بلکه گردآوری، رفع اشکال، تکمیل و تنظیم کارهای موجود طبق نیازهای بومی است.

 چرا دبیان

بخشی از دلایل انتخاب دبیان به عنوان مبنای کار در بخش سوالات متداول ذکر شده است، در این بخش سعی شده است به دلایل دیگری که منجر به انتخاب دبیان به عنوان مبنای کار شده است، بپردازیم.

مزیت بسیار مهم و در‌واقع کلیدی این توزیع که آن را مناسب شرایط خاص کنونی ایران می‌سازد، فقدان هرگونه متولی تجاری و انتفاعی برای آن است. در‌واقع پروژه و محصول دبیان مالک ندارد و به صورت موسسه‌ای یا محصولی در جایی ثبت نشده است. تنها نام دبیان برای حفاظت آن از سوء استفاده تجاری ثبت شده است. ثبت نام دبیان توسط یک موسسه غیر انتفاعی که برای همین منظور (و جمع‌آوری قانونی کمک‌های مالی به پروژه) به ثبت رسیده، انجام شده است.

 علت عدم استفاده از روش تولید از بنیاد

برای ایجاد یک سیستم عامل جدید مبتنی بر فناوری گنو/لینوکس راه‌های مختلفی وجود دارد. هر یک از این روش‌ها عیب‌ها و حسن‌های خود را دارند. در اینجا به بررسی این روش‌ها پرداخته و یکی را از میان آن‌ها برای سیستم عامل بومی انتخاب می‌کنیم.

  • روش تولید از بنیاد

در این روش پس از طراحی کلیات سیستم مورد نظر و تصمیم‌گیری در مورد موضوعاتی از قبیل زیرساخت تولید، نوع هسته، روش راه‌اندازی اولیه، چیدمان پرونده‌ها، سخت‌افزارهای هدف و غیره مستقیما به پروژه‌های بالادست مراجعه کرده و متن نسخه منتخب هر پروژه را دریافت و با تنظیمات، پیکربندی و وصله‌های مورد نیاز برای زیرساخت تولید (مترجم یا کامپایلر مورد استفاده) آن متن‌ها را به زبان ماشین سخت‌افزار هدف ترجمه و با یکدیگر تلفیق می‌کنیم. این روش بیشترین انعطاف و کنترل را در تولید یک توزیع لینوکس ایجاد می‌کند، اما موانع و مشکلات خاص خود را دارد. به دلیل کثرت مشکلات و لزوم نهادسازی از بنیاد و به طور کامل برای نگهداری و پشتیبانی چنین توزیعی، عده کمی در این امر موفق بوده‌اند و در بین توزیع‌های فعال و موفق کنونی فقط تعداد معدودی از ابتدا به این شکل تولید شده‌اند.

  • روش تولید با انشعاب از یک توزیع سازگار

این روش، آسان‌ترین روش تولید یک توزیع جدید از گنو/لینوکس است. حتی واسط‌های کاربرپسند گرافیکی وجود دارد که این عمل (یعنی انشعاب یک نسخه اختصاصی از یک توزیع پایه) را انجام می‌دهند. البته این قبیل ابزارها، فقط تغییرات بسیار محدودی می‌توانند در توزیع پایه ایجاد کنند و بیشتر برای تسهیل نصب درون‌‌سازمانی یک توزیع استاندارد با از پیش تنظیم کردن برخی اختیارات و تغییر برخی نشانه‌های مالکیتی مانند افزودن آرم و قلم‌های متن استاندارد سازمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

  • روش تولید با انشعاب از یک توزیع ناسازگار

این روش به ندرت استفاده می‌شود چرا که مزایای محدودی دارد. این روش در جایی مابین دو روش فوق قرار می‌گیرد و معمولاً هنگامی استفاده می‌شود که هیچ توزیع موجودی سازگاری کافی با توزیع هدف نداشته باشد و بخواهیم که برای صرفه‌جویی در منابع به جای اینکه آن را از بنیاد بسازیم با استفاده از یک توزیع موجود کار خود را کمی آسانتر کنیم.

 بنابراین روش پیشنهادی برای تولید سیستم عامل بومی استفاده از آسان‌ترین و متداول‌ترین روش موجود یعنی تولید با کمک انشعاب از سیستم عامل پایه سازگار است. نیازهای سیستم عامل بومی لااقل تا زمانی که بر روی کاربرد کارساز آن تمرکز داشته‌باشیم، آنقدر اختصاصی و متفاوت نیست که نیاز به استفاده از روش‌های غیرمتعارف‌تر را به طور جدی مطرح نماید.